STAALSLAK
In Nederland wordt jaarlijks ongeveer 650.000 ton staalslak geproduceerd — het equivalent van ongeveer 26.000 vrachtwagenladingen materiaal. Staalslak ontstaat bij de productie van staal en wordt in Nederland voornamelijk geproduceerd door Tata Steel in IJmuiden. Het steenachtige materiaal bevat verschillende metalen en wordt al decennialang toegepast in wegen, ophogingen, dijken en waterbouwkundige werken.
Binnen de Nederlandse regelgeving wordt staalslak over het algemeen niet als afvalstof aangemerkt, maar als secundaire bouwstof die onder bepaalde voorwaarden mag worden toegepast in wegen, ophogingen en waterwerken.
Over de milieueffecten van staalslak bestaan al langere tijd zorgen. Staalslak bevat onder meer calciumoxide en andere reactieve mineralen. Wanneer het materiaal in contact komt met water, kunnen chemische reacties optreden waarbij hydroxiden ontstaan. Hierdoor kan de pH-waarde van bodem- en oppervlaktewater sterk stijgen en kan het water sterk basisch worden.
Ook kunnen metalen uit het materiaal vrijkomen.
Binnen de Nederlandse regelgeving wordt staalslak over het algemeen niet als afvalstof aangemerkt, maar als secundaire bouwstof die onder bepaalde voorwaarden mag worden toegepast in wegen, ophogingen en waterwerken.
Over de milieueffecten van staalslak bestaan al langere tijd zorgen. Staalslak bevat onder meer calciumoxide en andere reactieve mineralen. Wanneer het materiaal in contact komt met water, kunnen chemische reacties optreden waarbij hydroxiden ontstaan. Hierdoor kan de pH-waarde van bodem- en oppervlaktewater sterk stijgen en kan het water sterk basisch worden.
Ook kunnen metalen uit het materiaal vrijkomen.
Basisch water, vermoedelijk veroorzaakt door uitloging van staalslak, Aagtenpark, Beverwijk.
Staalslak in de hand. Het basische residu kan prikken en de huid irriteren.
Bekende locaties waar staalslak in Nederland is toegepast. Vierkanten geven locaties aan waar milieuschade is gemeld.
Bron: Investico.
Bron: Investico.
Onderzoek en beleidsdocumenten laten zien dat wanneer staalslak wordt toegepast in infrastructuur of bouwprojecten, stoffen kunnen uitlogen naar bodem en grondwater.
Aan het begin van de jaren 2000 werden de grenswaarden voor verschillende stoffen versoepeld om hergebruik van industriële bijproducten mogelijk te maken.
Dit was ook relevant voor staalslak, dat elementen bevat zoals vanadium, barium en fluoride.
Via de Tijdelijke Vrijstellingsregeling van het Bouwstoffenbesluit (2004) werden de toegestane uitloogwaarden voor deze stoffen tijdelijk met een factor drie verhoogd, waardoor materialen zoals staalslak konden blijven worden toegepast.
In de praktijk heeft het gebruik van staalslak op verschillende locaties tot problemen geleid. Langs de A28 bij Hoogeveen werden verhoogde pH-waarden gemeten in bodem en water en ontstond schade aan de fundering van de weg.
Bij de Haak om Leeuwarden werd staalslak gebruikt als ophoogmateriaal tijdens de aanleg van de ringweg, waarna milieuproblemen werden gemeld.
In Eerbeek en op andere locaties in Gelderland meldden omwonenden klachten zoals prikkende ogen, neusbloedingen en irritatie van de luchtwegen, die in verband werden gebracht met stof van staalslak en ongebluste kalkdeeltjes die tijdens transport of verwerking vrijkwamen.
Met name vanadium is aangetroffen in verhoogde concentraties in bodem en grondwater op verschillende locaties waar staalslak is toegepast.
Staalslak wordt verwerkt en als bouwmateriaal op de markt gebracht door bedrijven zoals Pelt & Hooykaas. Het materiaal wordt verwerkt in producten zoals Duomix en Graustabiel, die worden gebruikt als funderingslagen onder wegen, fietspaden, parkeerterreinen en industrieterreinen, maar ook onder opritten, erven en tuinpaden.
Een volledig overzicht van waar staalslak in Nederland is toegepast bestaat niet. Toepassingen van het materiaal worden niet centraal geregistreerd, waardoor de aanwezigheid ervan in veel gevallen pas zichtbaar wordt na klachten of milieuonderzoek.
Aan het begin van de jaren 2000 werden de grenswaarden voor verschillende stoffen versoepeld om hergebruik van industriële bijproducten mogelijk te maken.
Dit was ook relevant voor staalslak, dat elementen bevat zoals vanadium, barium en fluoride.
Via de Tijdelijke Vrijstellingsregeling van het Bouwstoffenbesluit (2004) werden de toegestane uitloogwaarden voor deze stoffen tijdelijk met een factor drie verhoogd, waardoor materialen zoals staalslak konden blijven worden toegepast.
In de praktijk heeft het gebruik van staalslak op verschillende locaties tot problemen geleid. Langs de A28 bij Hoogeveen werden verhoogde pH-waarden gemeten in bodem en water en ontstond schade aan de fundering van de weg.
Bij de Haak om Leeuwarden werd staalslak gebruikt als ophoogmateriaal tijdens de aanleg van de ringweg, waarna milieuproblemen werden gemeld.
In Eerbeek en op andere locaties in Gelderland meldden omwonenden klachten zoals prikkende ogen, neusbloedingen en irritatie van de luchtwegen, die in verband werden gebracht met stof van staalslak en ongebluste kalkdeeltjes die tijdens transport of verwerking vrijkwamen.
Met name vanadium is aangetroffen in verhoogde concentraties in bodem en grondwater op verschillende locaties waar staalslak is toegepast.
Staalslak wordt verwerkt en als bouwmateriaal op de markt gebracht door bedrijven zoals Pelt & Hooykaas. Het materiaal wordt verwerkt in producten zoals Duomix en Graustabiel, die worden gebruikt als funderingslagen onder wegen, fietspaden, parkeerterreinen en industrieterreinen, maar ook onder opritten, erven en tuinpaden.
Een volledig overzicht van waar staalslak in Nederland is toegepast bestaat niet. Toepassingen van het materiaal worden niet centraal geregistreerd, waardoor de aanwezigheid ervan in veel gevallen pas zichtbaar wordt na klachten of milieuonderzoek.