Annelies Janse
Annelies begeleidt bezoekers op het terrein van Tata Steel. Terwijl de bus langs fabrieken en installaties rijdt, legt ze uit wat hier gebeurt en waarom niets op zichzelf staat. Wat je aan één plek verandert, werkt overal door.
Ze werkt al bijna vijfentwintig jaar bij het bedrijf. Niet omdat dat haar plan is geweest, maar omdat het zo is ontstaan. Via een uitzendbureau komt ze een kwart eeuw geleden binnen als managementassistent bij Research & Development. Daarna volgen verschillende functies, onder meer binnen de commerciële afdeling van verpakkingsstaal. Ze houdt zich bezig met orders, klanten en logistiek. Ze kent het proces goed, maar staat lange tijd vooral aan de kantoorzijde. De fabrieken waren er altijd, maar zelden van dichtbij.
“Je rolt erin,” zegt ze. “In een werkleven dat blijft.”
Sinds januari 2024 begeleidt ze bezoekers op het terrein. Dat betekent opnieuw leren: routes, installaties, namen van fabrieken, het tempo van een plek die voortdurend in beweging is. “Veel valt op zijn plek,” zegt ze. “Maar je moet het ook letterlijk gaan zien.”
De groepen die ze ontvangt lopen uiteen: klanten en leveranciers, scholieren en studenten, journalisten, beleidsmakers, omwonenden.
Sommigen komen nieuwsgierig, anderen kritisch.
“Veel mensen hebben er eigenlijk nog nooit bij stilgestaan hoe staal wordt gemaakt.”
Tijdens de rondleidingen probeert ze vooral verbanden te laten zien. De site is geen verzameling losse onderdelen, maar een keten. “Elke fabriek is een schakel. Als je ergens ingrijpt, heeft dat gevolgen verderop.” Ze merkt dat bezoekers vaak vertrekken met meer vragen dan antwoorden. Niet per se met een ander oordeel, maar met meer besef hoe complex zo’n staalfabriek is.
Annelies woont zelf in de omgeving van het bedrijf. De zorgen over milieu en gezondheid herkent ze. “Het is zware industrie,” zegt ze. “Dat kun je niet mooier maken.” Tegelijk benadrukt ze dat niemand binnen het bedrijf bewust schade wil veroorzaken. “We wonen hier zelf ook. Niemand heeft er belang bij om zijn eigen leefomgeving kapot te maken.”
Omdat bezoekers er vragen over stellen, volgt ze het nieuws rond Tata Steel nauwgezet. Onderwerpen als de kooksgasfabrieken, vergunningen, metingen en het tempo van de vergroening komen regelmatig terug. Over de plannen voor Groen Staal is ze voorzichtig optimistisch. “Het is een enorm project. Alles is groot: de installaties, de investeringen, de procedures. Dat vraagt tijd.”
Deze periode is extra beladen door de aangekondigde reorganisatie. Honderden mensen moeten eruit. Ook in haar eigen werkomgeving is de spanning voelbaar. “Je werkt hier met hart en ziel. En dan hoor je ineens dat er gesneden moet worden.” Het raakt niet alleen functies, maar ook de mensen met wie ze jarenlang heeft samengewerkt.
Over actiegroepen en milieuorganisaties spreekt ze genuanceerd. Ze ziet het belang van druk van buitenaf, maar worstelt soms met de toon.
“Aandacht vragen is nodig,” zegt ze.
“Maar als boosheid het gesprek overneemt, raak je elkaar kwijt.” Ze gelooft niet in een scherp wij-zij-verhaal. “We hebben elkaar nodig om hier uit te komen.”
Wat haar werk typeert, is uitleggen zonder te versimpelen. Niet verdedigen, niet wegpoetsen, maar laten zien hoe het in elkaar zit. “We gebruiken allemaal staal. We bouwen, wonen, leven ermee. Dan moeten we samen kijken hoe dat zo verantwoord mogelijk kan.”
Haar rol bevindt zich precies daar: tussen techniek en publiek, tussen vragen en uitleg, midden in een bedrijf dat verandert, terwijl de toekomst nog open ligt.